برای آرتروز چی خوبه بخوریم | لیست غذاهای مفید و مضر + مکمل‌ها برای کاهش درد آرتروز مفاصل

آرتروز یکی از شایع‌ترین بیماری‌های مفصلی است که به‌ویژه در سنین میانسالی و سالمندی بروز پیدا می‌کند. در این بیماری، غضروف مفصل که مثل بالشتک نرم بین استخوان‌ها عمل می‌کند به‌تدریج دچار تخریب می‌شود. نتیجه‌ی این فرایند چیزی جز درد، التهاب، خشکی و محدودیت حرکتی نیست. بسیاری از بیماران با این سؤال مهم روبه‌رو می‌شوند: «چه غذایی بخوریم تا آرتروزمان بهتر شود یا دست‌کم درد و پیشرفت آن کمتر شود؟»

پژوهش‌های علمی نشان داده‌اند که تغذیه نقشی اساسی در کنترل آرتروز دارد. بعضی خوراکی‌ها با خاصیت ضدالتهابی می‌توانند روند تخریب غضروف را کند کرده و درد و ورم مفاصل را کاهش دهند. در مقابل، برخی غذاها التهاب را تشدید کرده و باعث بدتر شدن علائم می‌شوند.

در این مقاله به‌طور کامل بررسی می‌کنیم که برای آرتروز چه غذاهایی مفید هستند، چه مکمل‌هایی می‌توانند کمک‌کننده باشند، چه مواد غذایی باید محدود یا حذف شوند و چگونه می‌توان در کنار تغذیه صحیح با اصلاح سبک زندگی و استفاده از ابزارهای کمکی علمی مثل کمربند پلاتینر و زانوبند زاپیامکس کیفیت زندگی را بالا برد.

 

 

آرتروز چیست و چرا تغذیه اهمیت دارد؟

آرتروز چیست؟

آرتروز یا استئوآرتریت (Osteoarthritis) یک بیماری مفصلی مزمن است که در آن غضروف مفصل به‌تدریج فرسوده می‌شود. غضروف همان بافت نرم و لغزنده‌ای است که بین استخوان‌ها قرار دارد و مثل ضربه‌گیر عمل می‌کند. وقتی این غضروف نازک یا تخریب شود، استخوان‌ها مستقیم روی هم ساییده می‌شوند. این وضعیت باعث:

• درد مزمن مفصل

• خشکی و محدودیت حرکتی

• تورم و التهاب

• گاهی تغییر شکل مفصل در مراحل پیشرفته

می‌شود. آرتروز می‌تواند هر مفصلی را درگیر کند، اما بیشتر در زانو، لگن، دست‌ها و ستون فقرات دیده می‌شود.

چرا تغذیه در آرتروز اهمیت دارد؟

برخلاف نرمی استخوان که بیشتر به دلیل کمبود کلسیم و ویتامین D رخ می‌دهد، آرتروز یک بیماری التهابی و تخریبی است. یعنی تغذیه در اینجا نقشی متفاوت دارد:

1. کنترل التهاب: بعضی غذاها التهاب مفصل را کاهش می‌دهند (مثل ماهی‌های چرب و روغن زیتون)، در حالی‌که برخی خوراکی‌ها التهاب را بدتر می‌کنند (مثل غذاهای سرخ‌کرده یا پرقند).

2. تقویت بافت غضروف: ویتامین‌هایی مثل C و K در ساخت کلاژن و حمایت از بافت غضروفی نقش دارند.

3. حفظ استخوان اطراف مفصل: اگرچه آرتروز مستقیماً بیماری استخوان نیست، اما استخوان‌های اطراف مفصل درگیر می‌شوند و نیاز به کلسیم و ویتامین D دارند.

4. مدیریت وزن: اضافه‌وزن فشار زیادی روی مفاصل، به‌ویژه زانو و لگن، وارد می‌کند. رژیم غذایی متعادل می‌تواند به کاهش وزن و در نتیجه کاهش درد کمک کند.

خلاصه:
آرتروز یک بیماری فرسایشی غضروف است که با التهاب همراه است. تغذیه درست می‌تواند روند تخریب را کند کرده، التهاب را کاهش دهد و کیفیت زندگی بیمار را بهبود بخشد. به همین دلیل، دانستن اینکه چه بخوریم و چه نخوریم برای بیماران آرتروز یک بخش جدایی‌ناپذیر از درمان محسوب می‌شود.جهت مشاهده ی مقاله ی برای زانو درد چی خوبه بخوریم وارد لینک شوید.

 

مواد غذایی مفید برای آرتروز

۲.۱ اسیدهای چرب امگا ۳ (ضدالتهاب طبیعی)

• چرا مفید است؟
  امگا ۳ به کاهش التهاب در بدن کمک می‌کند. آرتروز در اصل یک فرآیند التهابی است؛ یعنی مفصل به‌خاطر ساییدگی غضروف دچار التهاب می‌شود. امگا ۳ با مهار تولید مولکول‌های التهابی (سیتوکین‌ها و پروستاگلاندین‌ها) می‌تواند التهاب و در نتیجه درد و خشکی مفصل را کم کند.

• منابع غذایی:

  • ماهی‌های چرب: سالمون، ساردین، تن، شاه‌ماهی

  • گردو

  • بذر کتان و روغن بذر کتان

  • دانه چیا

• نکته: توصیه می‌شود حداقل دو بار در هفته ماهی‌های چرب مصرف شود یا در صورت نیاز از مکمل روغن ماهی زیر نظر پزشک استفاده گردد.

۲.۲ ویتامین D (حامی استخوان‌های اطراف مفصل)

• چرا مفید است؟
  ویتامین D کمک می‌کند کلسیم و فسفر جذب بدن شوند. در آرتروز، هرچند مشکل اصلی غضروف است، اما استخوان‌های اطراف مفصل هم تحت فشار قرار می‌گیرند. وجود ویتامین D کافی باعث می‌شود استخوان‌ها محکم‌تر باشند و فشار وارد بر مفصل بهتر تحمل شود.

• منابع غذایی:

  • نور خورشید (۱۵–۲۰ دقیقه، ۳–۴ بار در هفته)

  • ماهی‌های چرب (سالمون، ساردین)

  • زرده تخم‌مرغ

  • جگر گاو

  • شیر و غلات غنی‌شده

• نکته: خیلی از افراد، مخصوصاً سالمندان، دچار کمبود ویتامین D هستند و ممکن است نیاز به مکمل داشته باشند. درمان خانگی آرتروز زانو را میتوانید در این لینک دنبال نمایید.

۲.۳ ویتامین C و آنتی‌اکسیدان‌ها (سازنده کلاژن غضروف)

• چرا مفید است؟
  ویتامین C برای ساخت کلاژن ضروری است؛ کلاژن پروتئینی است که بخش اصلی غضروف مفصلی را تشکیل می‌دهد. همچنین ویتامین C خاصیت آنتی‌اکسیدانی دارد و رادیکال‌های آزاد را که به بافت غضروف آسیب می‌زنند، خنثی می‌کند.

• منابع غذایی:

  • مرکبات: پرتقال، لیمو، گریپ‌فروت

  • کیوی

  • توت‌فرنگی

  • فلفل دلمه‌ای قرمز و زرد

  • بروکلی و کلم بروکسل

• نکته: مصرف روزانه میوه و سبزیجات تازه باعث تأمین آنتی‌اکسیدان‌های متنوع برای محافظت از مفاصل می‌شود. برای مشاهده ی مقاله ی مربوط به برای نرمی استخوان چی خوبه بخوریم نیز وارد لینک شوید.

۲.۴ ویتامین K (تنظیم‌کننده سلامت غضروف و استخوان)

• چرا مفید است؟
  ویتامین K پروتئین‌هایی را فعال می‌کند که در ساخت و ترمیم غضروف و همچنین در رسوب مناسب کلسیم در استخوان نقش دارند. در بیماران آرتروز، کمبود ویتامین K با شدت بیشتر علائم و سرعت بالاتر پیشرفت بیماری مرتبط است.

• منابع غذایی:

  • سبزیجات برگ سبز: اسفناج، کلم بروکلی، کلم‌پیچ

  • جعفری و ریحان تازه

  • روغن سویا و کلزا

۲.5 کلسیم و منیزیم (تثبیت‌کننده مفاصل)

• چرا مفید است؟
  کلسیم و منیزیم بیشتر برای سلامت استخوان‌ها شناخته شده‌اند، اما در آرتروز هم اهمیت دارند. وقتی استخوان‌های اطراف مفصل محکم باشند، فشار کمتری به غضروف وارد می‌شود. منیزیم هم با تنظیم انقباض عضلات و کاهش التهاب به بهبود عملکرد مفصل کمک می‌کند.

• منابع غذایی:

  • لبنیات کم‌چرب (شیر، ماست، پنیر)

  • بادام و فندق

  • کنجد و ارده

  • سبزیجات برگ سبز (کلم بروکلی، برگ چغندر)

  • غلات کامل

۲.۶ غذاهای ضدالتهاب طبیعی (کاهنده درد مفصل)

• زنجبیل: ترکیبات فعال آن (جینجرول‌ها) خاصیت ضدالتهابی دارند و می‌توانند درد آرتروز را کاهش دهند.

• زردچوبه: ماده فعال آن (کورکومین) قوی‌ترین ضدالتهاب طبیعی است و در مطالعات بالینی اثر مثبت روی کاهش درد آرتروز داشته است.

• سیر: حاوی ترکیبات گوگردی که از تخریب غضروف جلوگیری می‌کنند.

• روغن زیتون: سرشار از آنتی‌اکسیدان‌ها و چربی‌های تک‌غیراشباع که التهاب را کم می‌کنند.

نکته: اضافه کردن این مواد به رژیم روزانه می‌تواند در کنار داروها و درمان‌های پزشکی، روند التهاب و درد آرتروز را کاهش دهد.

جمع‌بندی :
در آرتروز، تغذیه‌ی مناسب مثل یک سپر دفاعی عمل می‌کند. امگا ۳ و غذاهای ضدالتهاب، آتش التهاب مفاصل را کم می‌کنند؛ ویتامین C و K به ترمیم و ساخت غضروف کمک می‌کنند؛ ویتامین D و کلسیم استخوان‌های اطراف مفصل را محکم می‌کنند. به این ترتیب، بیمار هم درد کمتری حس می‌کند و هم روند پیشرفت بیماری کندتر می‌شود.

 

 

مکمل‌های غذایی مؤثر در آرتروز

گاهی حتی بهترین رژیم غذایی هم کافی نیست، مخصوصاً در افرادی که بیماری مزمن دارند یا به دلیل سن، جذب مواد مغذی بدنشان کمتر شده. در این شرایط پزشک ممکن است مصرف مکمل‌های غذایی را برای کمک به کنترل آرتروز توصیه کند.

۳.۱ گلوکوزامین (Glucosamine)

• چرا مفید است؟
  گلوکوزامین ماده‌ای است که به‌طور طبیعی در بدن وجود دارد و یکی از اجزای اصلی غضروف مفصلی است. مصرف مکمل آن می‌تواند به بازسازی غضروف و کاهش سرعت تخریب کمک کند. همچنین خاصیت ضدالتهابی ملایمی دارد که درد و خشکی مفصل را کاهش می‌دهد. (بهترین قرص برای خشکی زانو)

• نکته: معمولاً اثر آن تدریجی است و بعد از چند هفته مصرف مداوم مشخص می‌شود.

۳.۲ کندرویتین (Chondroitin)

• چرا مفید است؟
  کندرویتین مثل یک اسفنج عمل می‌کند و آب را در غضروف نگه می‌دارد، همین ویژگی باعث انعطاف و مقاومت غضروف می‌شود. مصرف مکمل آن می‌تواند به کاهش درد، بهبود حرکت مفصل و حتی کاهش نیاز به داروهای ضدالتهاب کمک کند.

• نکته: معمولاً همراه با گلوکوزامین مصرف می‌شود و ترکیب این دو مکمل در مطالعات اثر بهتری داشته است.

۳.۳ اسیدهای چرب امگا ۳ (روغن ماهی)

• چرا مفید است؟
  همان‌طور که در بخش قبل گفتیم، امگا ۳ التهاب مفاصل را کاهش می‌دهد. مصرف مکمل روغن ماهی می‌تواند غلظت مواد التهابی خون را کم کند و در نتیجه درد و تورم مفصل کاهش پیدا کند. این مکمل به‌ویژه در بیمارانی که رژیم غذایی‌شان ماهی کمی دارد بسیار مؤثر است.

۳.۴ ویتامین D

• چرا مفید است؟
  کمبود ویتامین D با شدت بیشتر آرتروز مرتبط است. این ویتامین به جذب کلسیم کمک می‌کند و باعث سلامت استخوان‌های اطراف مفصل می‌شود. وقتی استخوان قوی باشد، فشار کمتری روی غضروف وارد می‌شود. مکمل ویتامین D به‌خصوص در افراد مسن یا کسانی که کمتر در معرض آفتاب هستند ضروری است.

۳.۵ کلسیم

• چرا مفید است؟
  کلسیم به‌تنهایی آرتروز را درمان نمی‌کند، اما برای تقویت استخوان‌های اطراف مفصل لازم است. استخوان قوی باعث می‌شود مفصل تحمل بیشتری در برابر فشار و وزن داشته باشد. مصرف مکمل کلسیم فقط زمانی توصیه می‌شود که کمبود وجود داشته باشد، وگرنه رژیم غذایی کافی است.

۳.۶ مکمل‌های ترکیبی با آنتی‌اکسیدان‌ها (ویتامین C و E)

• چرا مفید است؟
  آنتی‌اکسیدان‌ها رادیکال‌های آزاد را خنثی می‌کنند. این رادیکال‌ها باعث آسیب سلولی و تشدید التهاب می‌شوند. مصرف مکمل ویتامین C و E می‌تواند به محافظت از بافت غضروف و کاهش التهاب کمک کند.

نکات مهم درباره مصرف مکمل‌ها

• مصرف خودسرانه می‌تواند مضر باشد؛ مثلاً مصرف بیش از حد ویتامین D یا کلسیم باعث رسوب در کلیه و عروق می‌شود.

• مکمل‌ها جایگزین تغذیه سالم یا درمان پزشکی نیستند، بلکه یک ابزار کمکی برای کنترل علائم هستند.

• باید به‌طور منظم و در دوز مناسب مصرف شوند؛ مصرف نامنظم یا قطع زودهنگام معمولاً فایده‌ای ندارد.

جمع‌بندی :
مکمل‌هایی مثل گلوکوزامین، کندرویتین، امگا ۳، ویتامین D و کلسیم می‌توانند روند آرتروز را کند کرده و علائم را کاهش دهند. اما باید زیر نظر پزشک مصرف شوند تا هم اثرگذار باشند و هم خطری ایجاد نکنند.

 

 

غذاهای مضر و موارد منع مصرف در آرتروز

یکی از بزرگ‌ترین اشتباه‌ها در مدیریت آرتروز این است که فقط به سراغ دارو یا مکمل‌ها برویم اما عادت‌های غذایی ناسالم را تغییر ندهیم. بعضی غذاها التهاب را تشدید می‌کنند و عملاً تلاش‌های درمانی را خنثی می‌سازند. شناخت و پرهیز از این مواد غذایی برای کنترل آرتروز ضروری است.

۴.۱ غذاهای سرخ‌کرده و پرچرب (چربی‌های اشباع و ترانس)

• چرا مضر هستند؟
  چربی‌های اشباع (مثل گوشت‌های پرچرب، کره، روغن‌های جامد) و چربی‌های ترانس (موجود در فست‌فودها، شیرینی‌ها و غذاهای صنعتی) باعث افزایش التهاب سیستمیک بدن می‌شوند. این التهاب می‌تواند مفاصل مبتلا به آرتروز را بدتر کند و درد و تورم را افزایش دهد.

• مثال‌ها: سیب‌زمینی سرخ‌کرده، فست‌فودها، شیرینی‌های صنعتی، چیپس.

۴.۲ شکر و کربوهیدرات‌های تصفیه‌شده

• چرا مضر هستند؟
  قند زیاد باعث افزایش ترشح انسولین می‌شود و این هورمون مسیرهای التهابی را فعال می‌کند. همچنین مصرف زیاد شیرینی و نان سفید می‌تواند منجر به افزایش وزن شود؛ اضافه‌وزن فشار مستقیمی روی مفاصلی مثل زانو و لگن وارد می‌کند.

• مثال‌ها: نوشیدنی‌های شیرین، کیک و بیسکوییت صنعتی، نان سفید و برنج سفید.

۴.۳ گوشت‌های فرآوری‌شده

• چرا مضر هستند؟
  سوسیس، کالباس، همبرگرهای آماده و گوشت‌های دودی حاوی نیترات‌ها و مواد نگهدارنده هستند که التهاب را در بدن تقویت می‌کنند. علاوه بر این، چربی اشباع بالایی دارند که برای مفاصل مخرب است.

۴.۴ مصرف زیاد نمک

• چرا مضر است؟
  سدیم بالا باعث افزایش فشار خون و احتباس آب در بدن می‌شود. این حالت می‌تواند تورم مفاصل را بدتر کند. برخی مطالعات هم نشان داده‌اند که رژیم غذایی پرنمک با شدت بیشتر آرتروز ارتباط دارد.

• مثال‌ها: غذاهای کنسروی، ترشی‌ها، چیپس، سوسیس و کالباس.

۴.۵ نوشابه‌های گازدار و انرژی‌زا

• چرا مضر هستند؟
  این نوشیدنی‌ها هم قند زیادی دارند و هم حاوی اسید فسفریک هستند که تعادل کلسیم و فسفر بدن را به‌هم می‌زنند. نتیجه، ضعف استخوان اطراف مفصل و التهاب بیشتر است.

۴.۶ الکل و سیگار

• چرا مضر هستند؟

  • الکل باعث افزایش مواد التهابی و کاهش جذب ویتامین‌ها و مواد معدنی مهم می‌شود.

  • سیگار جریان خون مفصل را کاهش می‌دهد و سرعت تخریب غضروف را بیشتر می‌کند.

  • هر دو عامل با سرعت بالاتر پیشرفت آرتروز و شدت بیشتر علائم مرتبط هستند.

زنگ خطرها و موارد منع مصرف کلی

• پرخوری: حتی غذاهای مفید هم اگر بیش از حد مصرف شوند باعث اضافه‌وزن و فشار روی مفاصل می‌شوند.

• رژیم‌های افراطی: حذف کامل گروه‌های غذایی (مثل حذف کامل لبنیات یا حذف گوشت) بدون جایگزین مناسب می‌تواند آسیب‌زننده باشد.

• مکمل‌های خودسرانه: مصرف بی‌رویه مکمل‌هایی مثل ویتامین D یا کلسیم می‌تواند باعث عوارض کلیوی و قلبی شود.

جمع‌بندی:
برای کنترل آرتروز باید از غذاهای سرخ‌کرده و چرب، قندهای ساده، گوشت‌های فرآوری‌شده، نمک زیاد، نوشابه و الکل دوری کرد. این خوراکی‌ها التهاب را تشدید می‌کنند و روند تخریب مفاصل را سرعت می‌بخشند. در مقابل، پرهیز از آن‌ها در کنار مصرف غذاهای مفید می‌تواند به‌طور محسوسی درد و التهاب را کاهش دهد.

 

 

سبک زندگی و راهکارهای مکمل در آرتروز

آرتروز فقط یک مشکل موضعی مفصل نیست؛ یک بیماری مزمن است که سبک زندگی فرد می‌تواند آن را آرام‌تر یا شدیدتر کند. بنابراین، در کنار تغذیه و مکمل‌ها، توجه به فعالیت بدنی، وزن، خواب و حتی ابزارهای حمایتی اهمیت زیادی دارد.

۵.۱ ورزش و تحرک بدنی

• چرا مهم است؟
  تحرک منظم باعث تقویت عضلات اطراف مفصل می‌شود. وقتی عضلات قوی باشند، فشار کمتری روی خود مفصل وارد می‌شود.

• چه ورزش‌هایی مناسب‌اند؟

  • پیاده‌روی ملایم روی سطح صاف

  • شنا (به‌خصوص کرال پشت) → کاهش فشار روی مفاصل

  • تمرینات کششی ملایم برای حفظ انعطاف‌پذیری

  • تمرینات تقویتی برای عضلات ران و کمر

• چه ورزش‌هایی ممنوع‌اند؟
  دویدن روی سطوح سخت، پریدن، وزنه‌برداری سنگین و هر فعالیتی که فشار ناگهانی به مفصل وارد کند.

۵.۲ کنترل وزن

• چرا مهم است؟
  هر یک کیلوگرم اضافه وزن می‌تواند چند برابر فشار بیشتر روی مفاصل زانو و لگن ایجاد کند. کاهش حتی ۵–۱۰٪ وزن بدن، درد و التهاب آرتروز را به‌طور محسوسی کم می‌کند.

۵.۳ خواب و مدیریت استرس

• خواب کافی: خواب ناکافی باعث افزایش مواد التهابی در بدن می‌شود.

• مدیریت استرس: استرس مزمن سیستم ایمنی را تحریک کرده و التهاب مفاصل را تشدید می‌کند. تمرینات آرام‌سازی (یوگا، مدیتیشن، تنفس عمیق) می‌توانند کمک‌کننده باشند.

۵.۴ نقش ابزارهای کمکی

گاهی حتی با تغذیه و ورزش، بیماران هنوز در فعالیت‌های روزانه دچار درد و محدودیت‌اند. در این شرایط، استفاده از وسایل حمایتی می‌تواند به کاهش فشار و افزایش کیفیت زندگی کمک کند.

• زانوبند زاپیامکس

  • برای بیماران آرتروز زانو طراحی شده است.

  • با ایجاد ثبات مکانیکی در مفصل، فشار مستقیم روی غضروف آسیب‌دیده را کاهش می‌دهد.

  • می‌تواند درد حین راه رفتن یا ایستادن طولانی را کم کند و به بیمار اجازه دهد فعالیت بیشتری داشته باشد.

• کمربند پلاتینر

  • مناسب بیمارانی است که آرتروز ستون فقرات دارند.

  • با حمایت از مهره‌ها و کاهش فشار روی دیسک‌ها و مفاصل بین‌مهره‌ای، درد کمر را کمتر می‌کند.

  • کمک می‌کند بیمار هنگام نشستن یا ایستادن وضعیت بدنی بهتری داشته باشد و از فشار اضافی جلوگیری شود.

این وسایل به‌هیچ‌وجه درمان‌کننده آرتروز نیستند، اما به‌عنوان راهکار مکمل علمی می‌توانند شرایط را برای ادامه‌ی درمان‌های اصلی و اصلاح سبک زندگی آسان‌تر کنند.

جمع‌بندی :
آرتروز نیاز به مدیریت همه‌جانبه دارد: تغذیه درست، ورزش مناسب، کنترل وزن، خواب کافی و استفاده از ابزارهای کمکی. در این میان، وسایلی مثل زانوبند زاپیامکس و کمربند پلاتینر می‌توانند فشار مکانیکی روی مفاصل را کاهش دهند و به بیمار کمک کنند تا با درد کمتر و تحرک بیشتر زندگی کند.

 

نتیجه‌گیری

آرتروز یک بیماری مزمن و پیشرونده است که بیشتر از هر چیز، کیفیت زندگی بیمار را تحت تأثیر قرار می‌دهد. اگرچه درمان قطعی برای این بیماری وجود ندارد، اما با تغذیه صحیح، مصرف مکمل‌ها در صورت نیاز، اصلاح سبک زندگی و استفاده از ابزارهای حمایتی می‌توان روند بیماری را کند کرد و شدت علائم را کاهش داد.

خوراکی‌هایی مانند ماهی‌های چرب، میوه‌ها و سبزیجات تازه، روغن زیتون، مغزها و ادویه‌های ضدالتهاب (زنجبیل و زردچوبه) می‌توانند التهاب را کاهش دهند و مفاصل را حمایت کنند. در مقابل، غذاهای سرخ‌کرده، قندهای ساده، گوشت‌های فرآوری‌شده، نوشابه و الکل باید محدود یا حذف شوند تا التهاب و فشار روی مفاصل بیشتر نشود.

مصرف مکمل‌هایی مانند گلوکوزامین، کندرویتین، امگا ۳ و ویتامین D می‌تواند به کاهش درد و حفاظت از غضروف کمک کند، اما باید همیشه زیر نظر پزشک باشد. علاوه بر این، اصلاح عادات روزانه مانند ورزش ملایم، کنترل وزن، خواب کافی و مدیریت استرس نقش کلیدی در کنترل آرتروز دارد.

در کنار این موارد، ابزارهای کمکی مثل زانوبند زاپیامکس برای آرتروز زانو و کمربند پلاتینر برای آرتروز ستون فقرات می‌توانند فشار مکانیکی روی مفاصل را کاهش دهند و به بیماران کمک کنند با درد کمتر و تحرک بیشتر زندگی کنند.

بنابراین پاسخ به پرسش «برای آرتروز چی بخوریم؟» فراتر از یک لیست غذایی ساده است. این پاسخ شامل یک رویکرد جامع است: تغذیه سالم، مکمل‌های مناسب، پرهیز از خوراکی‌های مضر، سبک زندگی درست و ابزارهای حمایتی علمی. تنها با این ترکیب است که می‌توان آرتروز را بهتر مدیریت کرد و کیفیت زندگی بیماران را بالا برد.